دلایل مهاجرت افغان ها به خارج از کشور

مهاجرت پدیده‌ای است که از دیرباز در تمامی کشورها سایه گسترانیده و به دلایل مختلف مردم را مجبور به ترک سرزمین شان نموده و  زیان های جبران ناپذیر انسانی و اقتصادی در سراسر جهان بر مردم وارد نموده است. این پدیده همچنان سالهای متمادی است که با نام افغانستان و مردم آن عجین شده است. افغانستان یکی از کشورهایی است که بالاترین گراف مهاجرت را تاکنون داشته و این روند با وجود وضعیت موجود در آن که کشور به سختی اداره می‌شود همچنان ادامه دارد و روند مهاجرت نیز روز به روز به سایر کشورها بیشتر می گردد.

در سالهای های اخیر برخی از مقامات بلندپایه در افغانستان بعد از اینکه نتوانستند امنیت را برای مردم تأمین نمایند به خصوص -پس از گریز جوانان از وطن- ادعا دارند که مهاجرت‌ افغانها به ویژه در سالی که گذشت  در بیشتر موارد نه از روی اجبار بلکه شوق و  هوس بوده است،  در صورتی که  تمام پناهجویان این گفته را رد می نمایند بسیاری از مردم دوست داشتند از سرمایه، دانش، توانایی‌ و تخصص شان برای یک طرح مبتکرانه در کشورشان سرمایه گذاری نمایند تا هم از شر بیکاری نجات یابند هم شیرازۀ خانواده‌شان را از هم نپاشند، اما عدم تأمین امنیت در کشور خانواده‌ها و جوانان را با خطرات جدی و غیرقابل باور در کشور مواجه ساخت و آنان را مجبور به ترک خانه و کاشانه شان نمود.

 باید گفت که مهاجرت افغانها آگاهانه صورت می‌گیرد حتا کسانی که رتبه‌های علمی بالا دارند و تا مقطع ماستری و دکترا پیش رفتند ولی به دلیل عدم تأمین امنیت در کشور و یا عدم امنیت شغلی ترک وطن کردند و به مهاجرت روی آوردند و این مشکل  فراروی مردم و نسل تحصیل کردۀ افغانهاست.

 در سال‌های اخیر در افغانستان بعد از سه دهه جنگ و ناامنی با کمک جامعۀ جهانی بیشترین زمینه‌‌های کار برای قشر تعلیم و تحصیل یافته فراهم بوده است. تعداد زیادی از جوانان در خارج از کشور تحصیل نموده و تعداد زیادی از جوانان با استعداد هم در مهاجرت به سایر کشورها بعد از ختم تحصیلات علاقه‌مند به بازگشت به وطن و کار و بازسازی در کشور شدند. آن‌ها که سرمایه های اصلی وطن هستند توانستند از تجارب سایر کشورها استفاده نمایند، دریافتند که چطور می‌توانند در روند پیشرفت کشورشان سهم گرفته، مشارکت داشته باشند و  حال باید زمینۀ اشتغال به کارشان در وطن در یک محیط نسبتاً آرام فراهم می‌شد که متأسفانه بی‌کفایتی دولت در  تأمین امنیت و عدم کنترول حکومت مرکزی از اداره ها باعث دلسردی، ناامیدی و  فرار جوانان و پشت پا گذاشتن به حتا معاش های مناسب شد  و آنان مجبور به ترک وطن و  پناهندگی به کشورهای اروپایی؛ مانند: سویدن، سویس، اتریش، آلمان و... نمودند. 

افزایش جنگ، انتحار، انفجار، ناامنی، بیکاری، مشکلات اقتصادی و بی کفایتی در تأمین امنیت شغلی کارکنان در اداره ها از عمده ترین دلایل ترک وطن در میان مردم افغانستان است. افغانها برای رسیدن به اروپا از راه های غیرقانونی، خانه، جایداد و تمام وسایل زنده گی شان را به فروش رسانده و یا رها نمودند و گذشته از مشکلاتی که در افغانستان داشتند با سفرهای بسیار خطرناک و حتا مرگ  در راه رسیدن به اروپا از راه های غیرقانونی جان باختند و هزارها تن دیگر هنوز هم در مرزهای ترکیه،  یونان و مقدونیه و بالکان …  در سرگردانی و بلاتکلیفی به سر می برند. این کشورها در حال حاضر برای مهاجران افغان دنیای تیره و تاریکی است که از هر دری مانده اند؛  نه راهی برای برگشت دارند و نه راهی برای آمدن. جوانان افغان در مرزهای ایران به شدیدترین خشونت و حتا مرگ مواجه هستند. 

 

باید خاطرنشان ساخت که افغانها در کشورهای اروپایی نه تنها از افغانستان بلکه مهاجرانی هستند که از ایران به دلیل تبعیض های نژادی، آزار و اذیت، بیکاری، عدم دسترسی به آموزش و تحصیل و بسیاری از مشکلات دیگر دست به مهاجرت های غیرقانونی زدند.

در جریان سال گذشته  شماری از افغان ها از سوی ایران و عربستان سعودی به جنگ های سوریه و یمن فرستاده شدند که این خود یکی از مشکلات عمدۀ مهاجران افغان به‌خصوص - جوانان - از ایران به سوی اروپا بود. مهاجرت افغانها به اروپا عوامل زیاد دیگری نیز دارد؛ ازجمله مشکلات مذهبی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، مافیای قدرت، جنگهای تنظیمی، گروهی و زبانی، عدم استفاده از افراد لایق و شایسته، متخصص، کارفهم در اداره ها، در افغانستان در مراکز شهری جوانان لایق و شایسته بدون واسطه و ارتباطات با مافیای قدرت کمتر جذب کار می‌شوند و در سطح ولایات هم این جوانان بیشتر با تهدیدها و خطرات جدی گروه‌های طالب و داعش و افراد مسلح غیرمسؤول مواجه هستند این عوامل  باعث فرار جوانان با استعداد و متخصص افغانستان شده است.

در ایران بیشتر مهاجران به‌خصوص قشر- جوان - اجازۀ تحصیل ندارند، بیشتر از لحاظ اجتماعی سرخورده اند و از آن‌ها به عنوان کارگران فعال با دستمزد بسیار پایین‌تر از حد معمول استفاده می شود. از این رو جوانان با سیاست‌های تبعیض آمیز مواجه هستند.

بیشتر جوانان به خاطر رسیدن به زنده گی بهتر، فرار از جنگ و اعمال سیاست‌های تبعیض آمیز در کشورهای همسایه و نیز پیدا کردن کار مناسب و تحصیل راهی کشورهای دیگر می شوند. وقتی وارد اروپا می شوند برخوردهای انسانی اروپاییان جوانان را تحت تأثیر قرار داده، جذب این کشورها می شوند این جوانان ترجیح می دهند از خانه، کاشانه و وطن دور باشند اما با برخوردهای تبعیض آمیز، توهین و تحقیر کشورهای همسایه که تجربۀ چندین ساله در آن دارند، مواجه نباشند و از همه مهمتر آنها در حال حاضر در کشوری به سر می برند که با خطر مرگ، انفجار و انتحار دست و پنجه نرم نمی نمایند.

در شرایط کنونی مردم افغانستان به‌خصوص جوانان که تعدادی جان هایشان را از دست دادند و خانواده‌های چشم به انتظار را در ماتم و اندوه نشاندند و تعدادی هم با مرگ دست و پنجه نرم کردند و توانستند خود را به اروپا برسانند، از لحاظ روحی افسرده هستند زیرا تعداد زیادی ترس و هراس از برگشت به وطن و بی مسؤولیتی دولت در قبال حداقل تأمین امنیت که حق مسلم هرشهروند می باشد، دارند. زیرا در افغانستان زمینۀ هیچ نوع پیشرفت و دسترسی به امنیت برای جوانان مساعد نیست ” روز به روز بمگذاری ها، انتحاری ها زیاد شد و مردم همچنان در خطر جنگ، فقر و تنگدستی قرار دارند.

امید تمام پناهنده های افغان است که اتحادیۀ اروپا به دنبال همکاری و کمک‌های بشردوستانۀ سالهای گذشته که به مردم افغانستان داشته باز هم تصامیم امیدوار کننده را برای مردم افغانستان به ویژه -جوانان امیدوار به آینده را - اتخاذ نمایند تا آن‌ها با انگیزه و فعالیت بیشتر بتوانند در جامعه ای که چشم امید به آن دوخته اند با فکر آرام و روحیه‌ای سرشار از نشاط مدغم گردند و مصدر خدمات شایسته به نام بشر در جامعه باشند.

 

نجلا زمانی

 

To top